การสอนภาษาโดยองค์รวม

(Whole Language Approach)

 เป็นการเรียนรู้ภาษาแนวใหม่ ที่มุ่งส่งเสริมให้เด็กมีทักษะสำคัญและความพร้อมพื้นฐานในการเรียนเขียนอ่านโดยวิธีธรรมชาติ โดยให้เด็กมีความคุ้นเคยกับหนังสือและตัวอักษรต่างๆ จากประสบการณ์ตรง เรียนรู้ที่จะเขียนอ่านเพื่อการสื่อสารจริงในชีวิตประจำวัน ปลูกฝังนิสัยรักการอ่าน ส่งเสริมให้เด็กสนใจและรักที่จะเรียนรู้ในภาษาต่อไป

             การสอนภาษาโดยองค์รวม  (Whole Language Approach)  เป็นนวัตกรรมแนวคิดใหม่ในการสอนภาษาซึ่งจะเน้นความสำคัญของการจัดประสบการณ์เพื่อพัฒนการคิดและภาษาองเด็กในบริบททางสังคมวัฒนธรรม  การสร้างปฏิสัมพันธ์ระหว่างครูกับเด็ก  ตลอดจนการสร้างบรรยากาศการเรียนรู้ที่ตอบสนองธรรมชาติ  และเหมาะสมกับขั้นพัฒนาการของเด็กแต่ละวัย 

              แนวคิดในการสอนภาษาใหม่นี้เป็นวิธีการที่ช่วยให้เด็กปฐมวัยเรียนรู้ภาษาอย่างค่อยเป็นค่อยไป ไม่สร้างทัศนคติต่อต้านการเรียน อ่าน เขียน เพราะถูกบังคับ ในทางตรงกันข้าม เด็ก ๆ จะให้ความสนใจในกิจกรรมที่มีความสัมพันธ์กับภาษาไม่ว่าจะเป็นการฟัง การพูด การอ่านหรือการเขียนโดยไม่รู้สึกว่ากำลังเรียน ทั้งนี้เป็นเพราะหลักสำคัญของการสอนภาษาอยู่ที่การให้ตัวเด็กได้ใช้สื่อทางภาษาทุก ๆ ทักษะอย่างมีความหมาย คือเด็กสามารถเชื่อมโยงความคิดจากพื้นฐานประสบการณ์เพื่อความเข้าใจภาษา และนำความคิดนั้นไปใช้ในการสื่อสารได้จริง

               ดังนั้น สิ่งที่เด็กเรียนรู้จึงมีความสัมพันธ์กันอย่างต่อเนื่องเป็นองค์รวมเริ่มจากประสบการณ์จริงในชีวิต และปฏิสัมพันธ์กับบุคคลรอบข้างที่คอยส่งเสริมด้วยความเข้าใจในธรรมชาติการเรียนรู้ตามวัยของเด็ก และตามความแตกต่างของเด็กแต่ละคนซึ่งต่างจากการสอนภาษาแบบเดิม(Traditional approaches) ที่ไม่เน้นความสำคัญของประสบการณ์และการใช้ภาษาของเด็กเพื่อประโยชน์ในการเรียนรู้และสื่อสารในชีวิตจริง  จึงไม่ได้ให้โอกาสเด็กเรียนรู้ภาษาละใช้ภาษาเพื่อสื่อสารอย่างมีความหมายเท่าที่ควร

กระบวนการ

               บรรยากาศการเรียนภาษาในชั้นเรียนมีลักษณะเป็นการร่วมมือกันระหว่างครูและเด็ก ๆ  ตั้งแต่การวางแผนคือคิดด้วยกันว่าจะทำอะไร ทำเมื่อไร ทำอย่างไร จำเป็นต้องใช้วัสดุอุปกรณ์อะไร จะหาสิ่งที่ต้องการมาได้อย่างไร ใครจะช่วยทำงานในส่วนใด

                การวางแผนจะมีทั้งแผนระยะยาว (Long-term plans)  เพื่อวางกรอบความคิดกว้าง ๆ และแผนระยะสั้น (Short-term plans)  ซึ่งเด็กและครูจะใช้ความคิดพูดคุยปรึกษากันเพื่อหารายละเอียดและขั้นตอนในการทำกิจกรรม

                บทบาทของครูจะเป็นผู้หาวิธีการที่จะเชื่อมโยงประสบการณ์ที่เด็กมีอยู่เดิม ให้สัมพันธ์กับกิจกรรมที่จัดขึ้น  ซึ่งอาจเป็นการเล่าเรื่องที่เด็กเคยพบเห็น  การเปิดโอกาสให้เด็กพูดจากความคิดหรือประสบการณ์ในขณะฟังเรื่องจากหนังสือที่ครูเลือกมาอ่านให้ฟัง การจัดหาหนังสือที่เหมาะกับวัยไว้ในชั้นเรียน  เพื่อให้เด็กมีโอกาสหยิบมาอ่านหรือพลิกดูเสมอเพื่อเป็นการสร้างความคุ้นเคยกับภาษาความคิดและตัวหนังสือ  ซึ่งครูไม่จำเป็นต้องสอนให้เด็กอ่านออก เช่น การอ่านแบบเรียนเล่ม 1 เล่ม 2 ที่เคยนิยมใช้มาแต่เดิม

                การเขียนก็เช่นกัน เด็กไม่ควรถูกบังคับให้เขียนตัวพยัญชนะ คำ ประโยคตามที่ครูสั่ง  แต่ในบรรยากาศการสอนแนวใหม่นี้  เด็กจะแสดงความต้องการให้ครูเห็นว่า  เขาต้องการเขียนสิ่งที่มีความหมาย สิ่งที่เขาอยากบอกให้ผู้อื่นเข้าใจ การเขียนในระยะแรกจึงเป็นการที่เด็กสร้างความคิดซึ่งเกิดจากประสบการณ์ของเด็กและความต้องการสื่อความหมายให้ผู้อื่นทราบ จะเห็นว่าในระยะแรกเด็กจะเขียนเส้นขยุกขยิกคล้ายตัวหนังสือหรือเขียนสะกดบางคำได้ แต่ยังไม่ถูกต้อง ครูที่เข้าใจแนวการสอนภาษาโดยองค์รวม จะค่อย ๆ ส่งเสริมความคิดความต้องการเขียนหนังสือของเด็ก โดยไม่ตำหนิให้เด็กแก้ไขสิ่งที่เขียนผิดในทันที  แต่จะแนะให้เด็กสังเกตจากตัวอย่างต่าง ๆ ที่เด็กพบเห็นได้บ่อย ๆ การสังเกตจะช่วยให้เด็กปรับการเขียนให้ถูกต้องได้  โดยไม่เกิดความรู้สึกผิดหรือถูกลงโทษ ซึ่งอาจจะมีผลทางทัศนคติของเด็กได้มาก  ดังนั้นการสังเกตเด็กเป็นเรื่องสำคัญอย่างยิ่งที่ครูจะต้องเฝ้าดูว่าเด็กแต่ละคนแสดงออกอย่างไร ครูจึงต้องมีบทบาทในการสังเกตเด็ก (Teacher as an Observer) เพื่อประเมินความสามารถและเรียนรู้ และจัดประสบการณ์ที่เอื้ออำนวยการพัฒนาภาษาของเด็กด้วยตัวครูเองตลอดเวลา

                การประเมินผลที่ครูพิจารณาจากการสังเกต การบันทึก การเก็บร่องรอยทางภาษาของเด็กขณะทำกิจกรรมต่างๆ และการสะสมชิ้นงานถือว่าสำคัญอย่างยิ่ง เพราะเป็นการประเมินการเรียนรู้ภาษาจากสภาพจริง (Authentic Forms of Assessment) และมีประโยชน์ต่อการพัฒนาเด็กมากกว่าการใช้แบบทดสอบทางภาษา

สรุปแนวคิด

go to top

Montessori /  Project Approach / Whole Language

© 2005  Palina Kindergarten  Contact Us